«Μήλον της Έριδος» μεταξύ χωρών τα εμβόλια – Αντιδράσεις και διπλωματικές επαφές

Σειρά αντιδράσεων και διπλωματικό μαραθώνιο επαφών προκάλεσε η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές εμβολίων προς την Βόρεια Ιρλανδία, ενεργοποιώντας το άρθρο 16 της συμφωνίας για το Brexit.

Βαρύ το κλίμα στις σχέσεις Λονδίνου Βρυξελλών αν και η Κομισιόν έκανε ένα βήμα πίσω αλλά με προειδοποιήσεις. Πολύπλοκο πάντως είναι το ζήτημα που αφορά στις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου από το Brexit.

Σε πλήρη εξέλιξη η κόντρα Ευρωπαϊκής Ένωσης Ηνωμένου Βασιλείου για τα εμβόλια παρά τη μικρή υποχώρηση της Κομισιόν.

Οι εμπλοκές και οι διαμάχες γύρω από την επάρκεια και διάθεση των εμβολίων δεν έχουν να κάνουν μόνον με λόγους ελλείψεων στην παραγωγή και εμπορικά συμφέροντα, αλλά και πολιτικά/γεωπολιτικά αίτια.

Από το Λονδίνο η Ευδοξία Λυμπέρη αναφέρει σε ανταπόκρισή της για την ΕΡΤ: «Το δράμα που είχε κορύφωση και λύση μέσα σε λίγες ώρες χτες το βράδι άφησε έντονα σημάδια και πλήγωσε τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Η.Β. από το Brexit.

Είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που θα είναι ευκολότερο να εξηγηθεί εάν θυμηθούμε ότι το Πρωτόκολλο για τη Β.Ι. στη Συμφωνία Brexit σχεδιάστηκε με βάση την αποφυγή σκληρών συνόρων μεταξύ Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με την Β. Ιρλανδία. Δηλαδή για να μην διαταραχτεί η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής που σταμάτησε την αιματοχυσία στη Βόρεια Ιρλανδία. H Β.Ι. είναι μέρος της τελωνειακής ένωσης και της ενιαίας αγοράς. Η ενεργοποίηση του Άρθρου 16 καθιστά ουσιαστικά την Βόρεια Ιρλανδία “εξαγωγικό έδαφος” και όχι μέρος των ανωτέρων.

Η ΕΕ με την πρωταρχική απόφαση της να περιορίσει τη ροή εμβολίων προς Β. Ιρλανδία, ουσιαστικά δημιουργεί σύνορα στην Ιρλανδία στην Β. Ιρλανδία.

Μάλιστα δεν είχε ενημερώσει καν την Ιρλανδία. Αντέδρασαν λοιπόν όλες οι πλευρές. Το Λονδίνο, το Δουβλίνο, ενώ στο Μπέλφαστ και οι Ενωτικοί και το Σιν Φέιν που θέλει την ένωση με την Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Σε αυτή την πλευρά της Μάγχης η κίνηση της Κομισιόν θεωρήθηκε το λιγότερο άστοχη και φτάνει έως την γελοιοποίηση σε δημοσιογραφικούς χαρακτηρισμούς στα βρετανικά μέσα.

Το χθεσινό δράμα έθεσε σίγουρα ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς για το τι μπορεί να πυροδοτήσει μία δράση βάσει του άρθρου 16 (αν και όχι απαραίτητα πραγματικό αντίκτυπο) καθώς και την έλλειψη ανάγκης αυτή η απόφαση να περάσει πρώτα από την διαδικασία διαβούλευσης».

(AP Photo/Charlie Riedel)

Τα εμβόλια

Εκτός από την ΑστραΖένεκα, η Ευρωπαϊκή Ένωση περιμένει και από τις άλλες εταιρείες, τη Πφάιζερ και τη Μοντέρνα, να τηρήσουν τις συμφωνίες. Παράλληλα στρέφεται και προς τη Novavax, το εμβόλιο της οποίας εμφανίζεται αποτελεσματικό άνω του 89%. Διατεθειμένη να συνδράμει την Ευρώπη με 100 εκατομμύρια δόσεις του Σπούτνικ δηλώνει η Μόσχα.

Ο πόλεμος των εμβολίων πήρε νέα τροπή μετά την αιφνίδια απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπή να ενεργοποιήσει το άρθρο 16 και στην ουσία να περιορίσει τις εξαγωγές εμβολίων στη Βόρεια Ιρλανδία και στη συνέχεια στο Ηνωμένο Βασίλειο. Απόφαση που τελικά ανακλήθηκε μετά από λίγες ώρες… Οι Βρετανοί έκαναν λόγο για ουσιαστική επαναφορά των σκληρών συνόρων του Brexit… ενώ ιδιαίτερα σκληρή ήταν η αντίδραση της Βόρειας Ιρλανδίας…

H Άρλεν Φόστερ πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας τόνισε: «Είναι μία απίστευτα εχθρική και επιθετική πράξη από την Κομισιόν. Προσπαθούν να εμποδίσουν την διανομή του εμβολίου, ενός εμβολίου που έχει κατασκευαστεί για να σώσει ζωές, στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Το άρθρο ουσιαστικά επιτρέπει στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ να αποφασίζουν και να δρουν μονομερώς, εφόσον υπάρχει κάποια μη αναμενόμενη, αρνητική επίπτωση από τη συμφωνία αυτήν. Σύμφωνα με την Κομισιόν οι ελλείψεις στη διακίνηση εμβολίων θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στο κοινωνικό σύνολο.

Η υποδιευθύντρια του ΠΟΥ Μαριάντζελα Σιμάο, δήλωσε: «Απλά να πούμε πως δεν βοηθά να έχουμε κάποια χώρα αυτή τη στιγμή να επιβάλλει απαγορεύσεις εξαγωγών και εμπόδια που δεν θα επιτρέπουν την ελεύθερη διακίνηση των απαραίτητων συστατικών των εμβολίων, των ερευνών και άλλων φαρμάκων στα οποία έχει πρόσβαση όλος ο κόσμος».

Την πρώτη ανακοίνωση ακολούθησε ένας μαραθώνιος τηλεφωνημάτων με τον Μπόρις Τζόνσον να εκφράζει στην Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν τις σοβαρές ανησυχίες του και τις πιθανές επιπτώσεις που μία τέτοια απόφαση θα έχει στη συνέχεια. Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε πως η Βρετανία έχει νομικά δεσμευτικές συμφωνίες με προμηθευτές εμβολίων.

H πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν ανέφερε πως: «Είχαμε μία εποικοδομητική συζήτηση με τον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον. Συμφωνήσαμε επί της αρχής πως δεν θα υπάρχουν περιορισμοί στις εξαγωγές εμβολίων από τις εταιρείες, από τη στιγμή που τηρούν τις συμβατικές υποχρεώσεις τους».

Ανακαλώντας την απόφαση της να ενεργοποιήσει τη ρήτρα  η ΕΕ απηύθυνε προειδοποίηση πως αν κριθεί αναγκαίο θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που διαθέτει.

Σε ανακοίνωσή της η Κομισιόν αναφέρει ότι: «Εάν γίνει κατάχρηση της μεταφοράς εμβολίων και δραστικών ουσιών σε τρίτες χώρες για να παρακαμφθούν οι ήδη υπάρχουσες εγκρίσεις, η Ε.Ε θα εξετάσει την χρήση όλων των μέτρων που έχει στη διάθεσή της»

Η υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας Αράντσα Γκονζάλεθ Λάγια επισημαίνει πως: «Αυτό που αναφέρεται από την Κομισιόν, είναι πως επρόκειτο για ένα ατύχημα και το ατυχές συμβάν έχει διορθωθεί και αυτό είναι το σημαντικό. Επαναλαμβάνω πως δεν πρόκειται για μια εχθρική πράξη απέναντι σε τρίτες χώρες, ή περιοχές».

Νωρίτερα και ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ είχε ζητήσει από τις Βρυξέλλες να κάνουν ένα βήμα πίσω. Κάλεσε τις δύο πλευρές να προχωρήσουν με πνεύμα συνεργασίας.

Στην Ισπανία επικρατούν «συνθήκες πολέμου» στις ΜΕΘ, ενώ η Γαλλία κλείνει τα σύνορά της για όλες τις χώρες εκτός Ε.Ε.

Μόνο με αρνητικό τεστ θα μπορούν να εισέρχονται οι πολίτες της Ε.Ε.

Από την πλευρά του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αναθεώρησε τις επιφυλάξεις που είχε και συνιστά τελικά τον εμβολιασμό και για τις έγκυες γυναίκες.

Ρεπορτάζ: Ρίτσα Καστάνη Κάλλη Λέκκα, Ευδοξία Λυμπέρη, Ζέτα Κονταξή, Ειρήνη Ζαρκαδούλα

Πηγή: ΕΡΤ

Σχετικές ειδήσεις

«Πράσινο φως» από τον ΠΟΥ για εμβολιασμό των εγκύων