Πολύτιμα τεκμήρια για τις θαλάσσιες διαδρομές και τα αντικείμενα του εμπορίου, των ναυτικών της περιόδου Ρωμαϊκών χρόνων έφεραν στο φως οι επιστήμονες της δεύτερης υποβρύχιας ερευνητικής αποστολής στον θαλάσσιο χώρο της Ηρωϊκής Νήσου Κάσου, η οποία πραγματοποιήθηκε από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών μεταξύ 23 Σεπτεμβρίου και 14 Οκτωβρίου 2020, υπό τη διεύθυνση των αρχαιολόγων Ξανθής Αργύρη και Γεωργίου Κουτσουφλάκη.

Μιλώντας στην ΕΡΤ Νοτίου Αιγαίου η Ξανθή Αργύρη αποκάλυψε πως «είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε αμφορείς από την Ισπανία και τη Βόρεια Αφρική, που κατά πάσα πιθανότητα μετέφεραν λάδι προς τη Ρόδο ή τα Μικρασιατικά παράλια σ΄ ένα ναυάγιο που συνέβη στις ξέρες της περιοχής 200 ή 300 χρόνια μ.Χ».

Η κ. Αργύρη εξέφρασε την βεβαιότητα πως στο σημείο που ήδη χαρτογραφήθηκε θα βρεθούν και άλλα ναυάγια, κάτι που ήδη έχει συμβεί από τις προηγούμενες αποστολές, όπως ένα της κλασικής περιόδου που μετέφερε κρασί  από τη Χαλκιδική το 400.πΧ και ένα Ελληνικό 100 χρ. π.Χ.

Θα επιστραφούν στην Κάσο

Αυτή τη στιγμή ολοκληρώνεται η διαδικασία καθαρισμού των ευρημάτων στα Εργαστήρια της Εφορίας Εναλίων Αρχαιοτήτων και αμέσως μετά τη μελέτη τους θα επιστραφούν στην Κάσο, όπου σε συνεργασία με το Δήμο θα στεγαστούν σε πρώτη φάση πρόχειρα μέχρι να βρεθεί τρόπος να εκτίθενται μόνιμα.

Οι έρευνες αυτές εντάσσονται σε ένα τριετές πρόγραμμα που λήγει το 2021. «Στο επόμενο ερευνητικό σχέδιο θα ενταχθεί και ένα τελευταίας τεχνολογίας μηχάνημα ανίχνευσης του βυθού, χωρίς δύτες στη θάλασσα που θα μας δώσουν πιθανά σημεία ναυαγίων τόσο στην επιφάνεια όσο και στο βυθό» υπογράμμισε η κ. Αργύρη.

Κατά την ερευνητική περίοδο του 2020 συμμετείχαν στις εργασίες πεδίου είκοσι τρεις (23) εξειδικευμένοι επιστήμονες και τεχνικοί, διαφόρων ειδικοτήτων και πραγματοποιήθηκαν πάνω από εκατό (100) ομαδικές καταδύσεις, με περισσότερες από διακόσιες (200) ώρες ατομικού χρόνου βυθού, ενώ καλύφθηκε το 80% περίπου της συνολικής έκτασης της προγραμματισμένης για έρευνα περιοχής.

Η έρευνα υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το ΥΠΠΟΑ, το Δήμο Κάσου, την ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ, τη REVOIL, την Κασιακή Αδελφότητα Νέας Υόρκης, ανώνυμο χορηγό και υποστηρίχθηκε από τον Δήμο Κάσου, τον Φορέα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Δωδεκανήσου και τις επιχειρήσεις Apnea, Aquatec, Ελληνικά Καλώδια, Blue Star Ferries και Map4u.